ORTADOĞU SU SORUNLARI VE TÜRKİYE
İÇİNDEKİLER
	SAYFA
Teşekkür	XV
Genişletilmiş İkinci Baskının Önsözü	XVII
Birinci Baskının Önsözü	XIX
I. BÖLÜM
ORTADOĞU HARİTASININ OLUŞTURULMASINDAKİ TARİHSEL SÜRECE BAKIŞ	3
Ortadoğu’da Olaylar Göründüklerinden Çok Farklıdır	3
Ortadoğu Haritasının Oluşturulmasındaki Etkenler	6
Filistin Sorununun Doğuşu	8
Irak’ın Kuruluşu	19
Suriye’nin Kuruluşu	22
Arap-İsrail Anlaşmazlığında 1949’dan Günümüze Kadar Gelişmeler	24
Ortadoğu Barış Süreci ve Su Kaynakları Çalışma Grubu	32
II. BÖLÜM
ORTADOĞU’DAKİ SULARIN HİDROPOLİTİK VE TEKNİK DEĞERLENDİRİLMESİ	39
Ortadoğu’daki Sular ve Hidropolitik Farklılıklar	39
Fırat – Dicle Havzası	43
Havzanın Hidrolojik Özellikleri	43
Türkiye’deki Barajların Etkileri	51
Toprak Kaynakları ve Tarımsal Su Kullanımı	57
Dicle Nehri’nden Fırat Nehri’ne Su Aktarılması	60
Türkiye, Suriye ve Irak’ta Kişi Başına Düşen Yıllık Su Miktarı	67
Kıyıdaş Ülkelerde 1990 – 2020 Yılları Arası Nüfus Değişimi	68
Türkiye’nin Su Kaynakları	69
Suriye’nin Su Kaynakları	70
Irak’ın Su Kaynakları	72
Çevre Sorunları	73
Uluslararası Hukuk ve Fırat – Dicle Havzası	75
Türkiye, Suriye ve Irak Arasındaki Su İlişkilerinin Tarihçesi	86
Keban Barajı’nın İnşasından Önceki Dönem (1964 Öncesi)	87
Keban ve Karakaya Barajlarının İnşaat Dönemi	88
Urfa Tünelleri ve Atatürk Barajı İnşaatlarının Başlaması	90
Türkiye’nin Arap Ülkeleri Dışında Su İlişkileri	96
Türkiye’nin İşbirliği Girişimleri	99
Asi (Orontes) Nehri	103
Ürdün (Şeria) Nehri	109
Su Kaynakları	109
Johnton Planı	111
Ürdün Nehri’ne İlişkin Projeler	119
Yeraltı Suyu Kaynakları
İsrail	121
Ürdün	122
Bölgede Nüfus Artışı	123
Su Arz – Talep Dengesi	125
Tarımın İsrail Ekonomisindeki Rolü	128
Ürdün Nehri Havzası’ndaki Hidropolitik Şartlar	130
Su Açığının Karşılanması	131
Deniz Suyu Arıtma Tesisleri	133
Akdeniz ve Kızıldeniz’in Ölüdeniz’e Bağlanması	137
Bağlantı Seçenekleri	137
İsrail’in Önerdiği Proje	139
Ürdün’ün Önerdiği Proje	139
Çevre Sorunları	139
Barış Suyu Projesi	142
Barış Suyu Projesine İlişkin Politik Yaklaşımlar	143
Atık Suların Kullanılması	146
Deniz Yolu ile Büyük Hacimlerde Su Nakli	148
Litani Nehri	151
Su Kaynakları	151
Litani Nehri Kullanımına İlişkin Politik Sorunlar	153
Nil Nehri	156
Su Kaynakları	156
1959 Nil Anlaşması	157
III. BÖLÜM
SINIR AŞAN SULARLA İLGİLİ BAZI ANLAŞMALARIN DEĞERLENDİRİLMESİ	167
Su Anlaşmaları	167
Tuna Nehri	171
Colorado Nehri	208
İndüs Nehri	224
İsrail – Ürdün Su Anlaşması	249
IV. BÖLÜM
21. YÜZYILIN SU VE ÇEVRE GÜNDEMİ	259
Giriş	259
Su Kaynakları Yönetiminde Değişim Süreci	260
Havza Planlama Anlayışı Öncesi	260
Havza Su Kaynaklarının Teknik ve Ekonomik Planlanması	261
Amerika Birleşik Devletleri’ndeki İlk Uygulamalar	262
Türkiye ve Diğer Ülkelerde Havza Planlama Anlayışına Geçiş	264
Entegre Su Kaynakları Geliştirme ve Yönetimi Kavramı	265
Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı	266
Birleşmiş Milletler Su Konferansı	267
Brundland Raporu ve Rapora Yönelik Eleştiriler	268
Uluslararası Su ve Çevre Komisyonu Dublin Konferansı	271
Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansı ve Gündem 21	272
Küresel İklim Değişikliği ve Kyoto Protokolü	276
Su Kaynaklarının Geliştirilmesi ve Çevre İlişkisi	277
Avrupalı Yeşiller Ilısu Barajı’na Neden Karşı Çıkıyor?	285
Rüzgar ve Güneş Enerjisi, Su ve Diğer Enerji Kaynaklarına Karşı Bir Seçenek Midir?	289
Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) Raporları	292
Su Politika ve Stratejileri	293
Suyun Sektörel Tahsisi	295
Katılımcı Su Yönetimi	299
Gıda Güvenliği ve Sanal Su Kavramı	301
Su Sektöründe Özelleştirme	304
Su Kalitesinin Korunması	307
Su Temininde Seçenekler	310
Son Söz	313
Kaynaklar	315
ŞEKİLLER
Şekil 1  : Filistin İçin Siyonist Teklifi (1919) ve Birleşmiş Milletler Planı (1947)	17
Şekil 2  : İlk Arap – İsrail Savaşından Sonra Sınırlar (1949)	18
Şekil 3  : 1967 Savaşı İle İşgal Edilen Bölgeler ve 1949 Sınırları	31
Şekil 4  : Fırat – Dicle Havzası	42
Şekil 5  : Fırat – Diclet Nehirlerinde Yıllık Akımların Değişimi